Dipitenun do Meerinun Sugandinde, 2013: gaara duro do neenende

0
236

Alaxamisa desaanburu 19, 2013

Dipitenu ku do meerinu ku sugandinden gorda hanan dangi halle novaanburu 23, moritaninkon wa i moxon sirondini katta grda hilla be i gada a girindi katta sibiti desaanburu 21. Girinde ke kuna a saxu CENI ke leelayen do a sikkayen ya kanma, baawo a da ho ña a gan huŋo bito tanmi ya saado a ga hiinun yaaxan bagandini, axa golle ke su gada kebe baga a wucce nta xawa nan dangi 24 leeri ya duna jamaanu ku su noxon di.

Gorda hana ke dipitenu ku kaara, 80 jaxasedi bogu katta ‘Conseil Constitutionnel’ ke ya, ho be ga bogu meerinu ku sugandinen di a yan huŋo ken wa, kun kuna i na i teŋandi katta ‘Sour Supreme’ ya yi.

Kiitiraxa xoore kebe gan xawa kiiti kutikni dipitenu ku suganden di, a joppe i gollun wa gelli teneŋe desaanburu 16. A wa xo agollu ku koxon di a ga bara 58 jaxasedu ya “dabari moxon da’ ken kuna a da 22 jaxasedi ya raga.

Gaara duuru da me batu

Ken kutten wa o gana novanburu 23n sugandinde ke korosi (CENI ken ti sugandindu naxati yan dabari ta baane toxonu gaboyen da), killi gabu i danpu i kanma ya. Ken heti hi lasamante o ku sugandi moxo ke da

O gana a hayi sugande ke dangi halle, partinu beenu do toore ke ga doome: le Parti de l’Entente Démocratique et Sociale (El WIAM), l’Alliance Populaire Progressiste (APP), Sawab et les islamistes du Rassemblement National pour la Réforme et le Développement (RNRD-Tawassoul-transfuge de la Coordination de l’Opposition Démocratique/COD)), i su da akoyi nan ti i soro beenu ga taaxunu i da sugandi raxo ku ya, i ma gollu ku ñeme kaayitonun wari.

Ken wure ya ni ku kaayitinu beenu killen gada a ña i nan bogu xuran wa soron su jon di gelli sere su ga ma giori i batten di, a ma ña kundun wa (ko na atu du a gana ñi i ga a di yinme ya). Gelli a gana ñi ga ma dabarim ken wure ya ni sugandinde ke gollun su ntaxa raqe ya keeta

Ku hi miso korosinden halle, o raawayi a taxasini nan ti CENI ke do sugandiraxo ku yinmanka gabu (i moxon ma gemu) i mañi a tu nan ti ku kaayitinu nan xawa bakka ken ya halle ho wo ho nta genme, baawo kun kaayitinu baanenu yan katta sugandinde ke sabatindini.

Ken su dangi halle, muqataanu yogonu i gan xaqa dipitenu sikki sugandini, o da a korosi nan ti goliñaŋaano ku beenu i gan xawa killen koyini i ma katta gollu ku batundini killi sire ya, i gada jaate be haqen bagandi a ma kille batu, hiinu beenu gan xawa korosini i ma katta kun korosini na i riti ti imoxo.

Bantande ke heti kille ?

Tuwaana xoore kiiten kaaran wa a toxon ga ni Lo Gurmo Abdul biren kebe a gada i sinmayun kini ho be ga katta toore ke gada kille be wutu na sugandindu ku batta i ga ñi xawa nan dabari bito 15 ta hana ke dangi halle. A ti ken bantaye saxu gaaren ya kanma. A ken kuna a ya ni UFP xirisen batta maxa hanan wa, kebe ga kahini COD ke ya do soro beenu ga butu sugandinde ke ya ‘a ti ho wo ho ma kille batu’

Hari a gana ñi a ga kahini baranto ku ya di, a raawayi na kaaran raga baranto ku da, xa kiitaana xoore yani a ga bara gollu ku daga moxon wa ‘men jan duurun naxan me mukke’

A katta a bangandini kiiten kaaran wa ho be ga sigi bantande ke ga ni ‘gaaredn ya’

‘toore ke do i CENIn gada xootiyu ku beenu su dabari yaaxe ga ma demu a me walla toro ga ma demu a me mukku, partinu ku beenu ga daga sugandinde ke ya i ga mame moxo be, ken baane ma wase, sugandindaano ku yinmenu danman su ga mame moxon kebe yan xoto, i su kahumanton butte ke i danman su, ken su yan sigi bantaye ke ga dabari. Ken baane heti, baawo battande ke raawa ñaana sababu ya ku beenui ga a mulla nan sanga ti sugandinde ke ya i ga kattana i haajun sirono moxo be a ga genme i ya. Men jan duurun ga me mukku moxo be, ken yan da battande ke riti’

O ga bogu politikin kaara donqon di, o raawa teŋana katta kiiten yinme kaaran wa, na a haayi ko nan xawa bantandini

Xaramoxo Lo ken danŋani sikka nta a di ‘tooren danpu i xottun di xadi, nan ti gaane CENI ke yan da yaamariyen kini, maaxa a da a saxu conseil constitutionnel kebe o ga a lanpuyen tu seedannaaxun ya kanma, ken nta kiite ke kutunu.

‘Baawo, o gana xa sinmandi nan ti sugandinden gango ken wa jamaanen xirisen ya na gangon dabarini na a saxu manda kebe ga a di saasa ga moxo be, xa kuna sugandinde ke kanpani ke gan xawa wucce be dabarini, ken do wucce be ga baane su maxa an ga an moxo konno sugandinde ke daga moxon kanma, a do kebe ga da o woje saasa a ya ga n i gordo hilli naxan wucce a ga katta ñaana jamaanen xirisen sugandinden ya, ma dipitenu ya ga ni, ma meerinun ya ga ni, ku su sariyan ya na i wuccen kuttu’

Baawo, o ga ke digaame be kanma, yaamariye nta gilli ti jamaanen xirise maaxa toore yaamariyen gillit (sariyan ya) maaxa jamaanen renmu (na i tirindi).

A ga ña moxo su, ku dipite do meerin sugandu, i da xootiyen ya tallan gabondi politikin kaara toore ke da, hari an gana ñi a ken ga toxo sire ya mundunu sugandinde ke halle, baawo a da a xanu i na jamaane ke yinmanken suganden ya kaana taaxu. Saasa ke o wa a haayini a ga ho be dabarini? Na sugandinde ke batta maaxa nan sukke do i kaane maxa hari a ga toqo a dimya?

Mohamed Mahmud Uld Targi